دسته‌ها
مقالات

بیماری گواتر چیست؟ درمان گواتر ساده، کم کار و پرکار

گواتر بزرگ شدن غده تیروئید در گردن است. گواتر می تواند در اثر عوامل و شرایط مختلفی ایجاد شود و درمان از انتظار برای خوب شدن (بدون معالجه) تا جراحی متغیر است. درمان بستگی به علت گواتر، اندازه آن و علائم شما دارد. اگر گواتر شما کوچک باشد و تیروئید شما مقدار طبیعی هورمون تیروئید را تولید می کند، ممکن است پزشک به جای شروع بلافاصله درمان، گواتر را به مرور زمان تحت بررسی قرار دهد.

هورمون های تیروئید چه می کنند؟


هورمون های تیروئید از غده تیروئید شما در خون به تمام قسمت های بدن شما منتقل می شوند. آنها تعیین می کنند که بدن شما چگونه از غذا برای انرژی استفاده کند، و به تمام اعضای بدن کمک می کند تا به خوبی کار کنند. هورمونهای تیروئید بر میزان متابولیسم شما تأثیر می گذارد، این بدان معناست که سرعت عملکردی مغز، قلب، ماهیچه ها، کبد و سایر قسمت های بدن شما سریع یا کند می شود.

اگر متابولیسم شما خیلی سریع یا خیلی کند باشد، احساس خوبی نخواهید کرد. به عنوان مثال، اگر هورمون تیروئید کافی ندارید و سوخت و ساز بدن شما کند می شود، ممکن است احساس خستگی و سردی کنید. اگر بیش از حد هورمون تیروئید دارید، ممکن است احساس استرس و گرمی کنید.

گواتر چیست؟


گواتر وضعیتی است که غده تیروئید بزرگتر می شود. غده تیروئید یک غده کوچک و پروانه ای شکل است که در گردن، زیر سیب آدم (سیب گلو) قرار دارد. غده تیروئید هورمونهای تیروکسین (که به آن T4 نیز گفته می شود) و تریودوتیرونین (که به آن T3 نیز گفته می شود) تولید می کند. (بیشتر T4 در خارج از تیروئید به T3 تغییر یافته است.) این هورمون ها در برخی از عملکردهای بدن از جمله درجه حرارت بدن،  خلق و خو و تحریک پذیری، ضربان نبض، هضم و سایر موارد نقش دارند.

انواع گواتر


گواتر علل زیادی دارد. در نتیجه انواع مختلفی وجود دارد. این شامل:

گواتر کلوئیدی (بومی)

گواتر کلوئیدی از کمبود ید، ماده معدنی لازم برای تولید هورمون های تیروئید ایجاد می شود. افرادی که به این نوع گواتر مبتلا می شوند معمولاً در مناطقی زندگی می کنند که ید کمیاب باشد.

گواتر غیر سمی (پراکنده)

علت گواتر غیر سمی معمولاً ناشناخته است، اگرچه ممکن است ناشی از داروهایی مانند لیتیم باشد. لیتیم برای درمان اختلالات خلقی مانند اختلال دوقطبی استفاده می شود.

گواترهای غیر سمی بر تولید هورمون تیروئید تأثیر نمی گذارد و عملکرد تیروئید سالم خواهد بود. آنها همچنین خوش خیم هستند.

گواتر سمی یا گواتر چند گره ای

این نوع گواتر با بزرگ شدن یک یا چند گره کوچک تشکیل می شود. گره ها بطور جداگانه هورمون تیروئید خود را تولید می کنند و باعث پرکاری تیروئید می شوند. این مدل به طور کلی بصورت یک گواتر ناشی شده ازگواتر ساده شکل می گیرد.

چه عواملی باعث بروز گواتر می شود؟


گواتر بسته به نوع آن دلایل مختلفی دارد.

  • گواترهای ساده هنگامی ایجاد می شوند که غده تیروئید هورمون کافی برای تأمین نیازهای بدن ایجاد نکند. غده تیروئید با بزرگتر شدن سعی در رفع این کمبود دارد.
  • گواترهای بومی در افراد خاصی از جهان وجود دارد که ید کافی در رژیم غذایی خود دریافت نمی کنند (ید برای تهیه هورمون تیروئید لازم است). به عنوان مثال، کمبود ید در رژیم غذایی هنوز هم یک مشکل شایع در مناطقی از آسیای مرکزی و آفریقای مرکزی است. از آنجا که ید در ایالات متحده و سایر کشورها به نمک میز اضافه می شود، این نوع گواتر معمولاً در این کشورها رخ نمی دهد.
  • گواترهای پراکنده در بیشتر موارد علت مشخصی ندارند. در بعضی موارد، داروهای خاص می توانند باعث بروز این نوع گواتر شوند. به عنوان مثال، داروی لیتیوم، که برای درمان برخی از شرایط بهداشت روان و همچنین سایر شرایط پزشکی استفاده می شود، می تواند باعث بروز این نوع گواتر شود.

سایر بیماری ها و شرایط همچنین می توانند باعث بروز گواتر شوند. این شامل:

  • بیماری گریوز. بیماری گریوز یک بیماری خود ایمنی است (سیستم ایمنی بدن به اشتباه به بدن سالم شما حمله می کند). در این حالت، سیستم ایمنی بدن به غده تیروئید حمله می کند و تیروئید بزرگتر می شود.
  • بیماری هاشیموتو. این یکی دیگر از بیماری های خود ایمنی است. در این حالت، این بیماری باعث التهاب (تورم) غده تیروئید می شود. این باعث می شود هورمونهای تیروئید کمتری تولید شده و در نتیجه گواتر ایجاد گردد. این نوع گواتر معمولاً به مرور زمان بهتر می شود.
  • گواتر گره ای. در این شرایط زایده ای به نام گره در یک یا هر دو طرف غده تیروئید شکل می گیرد و باعث بزرگتر شدن آن می شود.
  • سرطان تیروئید. سرطان غده تیروئید، اغلب تیروئید را بزرگ می کند.
  • بارداری. گنادوتروپین کوریونی انسانی، هورمونی که یک زن در دوران بارداری تولید می کند، می تواند باعث رشد تیروئید شود.
  • تیروئیدیت. التهاب غده تیروئید به خودی خود باعث رشد غده تیروئید می شود. این عارضه می تواند بعد از این که فرد، بیماری ایجاد شده توسط ویروس یا پس از زایمان زن داشته باشد، رخ دهد.
  • قرار گرفتن در معرض تابش. فردی که تحت درمان پرتودرمانی پزشکی در ناحیه سر و گردن قرار گرفته است (اما نه روش های تشخیصی مانند سی تی اسکن) خطر بیشتری برای ابتلا به گواتر دارد.

چه عواملی خطر ابتلا به گواتر را افزایش می دهد؟


عوامل خطر شامل موارد زیر است:

  • زن بودن
  • بالای 40 سال بودن
  • باردار بودن یا یائسگی
  • داشتن سابقه خانوادگی ارثی از بیماری خود ایمنی یا گواتر
  • در کودکی در معرض اشعه قرار گرفته باشید یا تحت پرتو درمانی گردن یا سینه قرار بگیرید
  • داشتن رژیم غذایی کم ید
  • برخی از داروها همچنین خطر گواتر را افزایش می دهند.

علائم


علائم

علائم اصلی گواتر شامل موارد زیر است:

  • تورم در جلوی گردن ، درست زیر سیب آدم
  • احساس سفتی در ناحیه گلو
  • کلفتی صدا (صدای خراشیده)
  • تورم ورید گردن
  • سرگیجه هنگامی که بازوها در بالای سر برده شود.

علائم دیگر که کمتر دیده می شود عبارتند از:

  • مشکل تنفس (تنگی نفس)
  • سرفه
  • خس خس (به دلیل فشردن شدن نای)
  • بلع مشکل (به دلیل فشردن مری یا “مجرای غذایی)

برخی از افرادی که گواتر دارند نیز ممکن است دچار پرکاری تیروئید یا تیروئید بیش فعال باشند. علائم پرکاری تیروئید می تواند شامل موارد زیر باشد:

  • افزایش نبض
  • ضربان قلب سریع
  • اسهال، حالت تهوع، استفراغ
  • عرق کردن خودبخودی بدون ورزش یا افزایش دمای اتاق
  • لرزش
  • پریشانی، هیجان و آشفتگی

برخی از مبتلایان به گواتر نیز ممکن است دچار کم کاری تیروئید یا تیروئید کم کار باشند. علائم کم کاری تیروئید می تواند شامل موارد زیر باشد:

  • خستگی (احساس خستگی مداوم)
  • یبوست
  • پوست خشک
  • افزایش وزن
  • بی نظمی قاعدگی

تشخیص


تشخیصچندین آزمایش برای تشخیص و ارزیابی گواتر از جمله موارد زیر می تواند استفاده شود:

  • معاینه فیزیکی: پزشک شما ممکن است با لمس کردن ناحیه گردن برای گره ها و علائم حساسیت به شما بگوید که غده تیروئید رشد کرده است است یا خیر.
  • آزمایش هورمون: این آزمایش خون سطح هورمون تیروئید را اندازه گیری می کند، که می گوید تیروئید به درستی کار می کند یا خیر.
  • آزمایش آنتی بادی: این آزمایش خون به دنبال آنتی بادی های خاصی است که توسط نوع خاصی از گواتر تولید می شود. آنتی بادی پروتئینی است که توسط گلبول های سفید ساخته شده است. آنتی بادی ها در دفاع از مهاجمان (به عنوان مثال ویروس ها) که باعث ایجاد بیماری یا عفونت در بدن می شوند، کمک می کنند.
  • سونوگرافی تیروئید: سونوگرافی روشی است که امواج صوتی با فرکانس بالا را از طریق بافت های بدن ارسال می کند. فرکانس ها ضبط و به فیلم یا عکس تبدیل می شوند. سونوگرافی تیروئید اندازه غده را مشخص کرده و گره ها پیدا می کند.
  • اسکن تیروئید: این آزمایش تصویربرداری، اطلاعاتی در مورد اندازه و عملکرد غده ارائه می دهد. در این آزمایش مقدار کمی از مواد رادیواکتیو به داخل ورید تزریق می شود تا تصویری از تیروئید در صفحه کامپیوتر ایجاد شود. این تست خیلی وقت ها سفارش داده نمی شود، زیرا فقط در شرایط خاص مفید است.
  • سی تی اسکن یا MRI (تصویربرداری با رزونانس مغناطیسی) تیروئید: اگر گواتر بسیار بزرگ باشد یا در قفسه سینه پخش شود، از سی تی اسکن یا MRI برای اندازه گیری اندازه و شیوع گواتر استفاده می شود.

گواتر چگونه درمان می شود؟


گواتر چگونه درمان می شود؟-min

درمان گواتر بستگی به میزان بزرگی تیروئید، علائم و علل ایجاد آن دارد. درمان شامل موارد زیر است:

بدون معالجه / انتظار مراقبانه

 اگر گواتر کوچک باشد و شما را اذیت نکند، ممکن است پزشک تصمیم بگیرد که نیازی به درمان نداشته باشد. با این حال، باید از نزدیک هرگونه تغییر در گواتر را تحت نظر داشت.

داروها

 لووتیروکسین (Levothroid® ، Synthroid®) یک روش جایگزینی هورمون تیروئید است. در صورت داشتن گواتر تیروئید کم کار (کم کاری تیروئید) تجویز می شود. اگر علت گواتر تیروئید بیش فعال است (پرکاری تیروئید)، سایر داروها تجویز می شوند. این داروها شامل methimazole (Tapazole®) و propylthiouracil هستند. اگر گواتر ناشی از التهاب باشد، پزشک ممکن است آسپرین یا داروی کورتیکواستروئید تجویز کند.

درمان ید رادیواکتیو

 این روش درمانی که در مواردی از غده تیروئید بیش فعال استفاده می شود شامل مصرف ید رادیواکتیو به صورت خوراکی است. ید به غده تیروئید می رود و سلول های تیروئید ای را که باعث کم کاری غده می شود، ازبین می برند. بعد از درمان با ید رادیواکتیو، بیمار معمولاً برای بقیه عمر خود مجبور به درمان جایگزینی هورمون تیروئید است.

بیوپسی

 بیوپسی حذف نمونه ای از بافت یا سلول هایی است که در آزمایشگاه مورد مطالعه قرار می گیرند. در صورت وجود گره های بزرگ در غده تیروئید، ممکن است بیوپسی مورد نیاز باشد. بیوپسی برای رد سرطان انجام می شود.

جراحی

 جراحی برای از بین بردن کامل یا بخشی از غده تیروئید انجام می شود. ممکن است در صورت وجود گواتر بزرگ که باعث ایجاد مشکل در تنفس و بلع می شود، به جراحی نیاز باشد. جراحی گاهی اوقات برای از بین بردن گره ها نیز استفاده می شود. در صورت وجود سرطان باید جراحی انجام شود. بسته به میزان غده تیروئید برداشته شده، بیمار ممکن است برای بقیه عمر خود نیاز به درمان جایگزینی هورمون تیروئید داشته باشد.

دسته‌ها
مقالات

درمان تخمدان پلی کیستیک زنان با رژیم غذایی، دارو و جراحی

سندروم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) وضعیتی است که سطوح هورمون‌های زنان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. زنان مبتلا به سندروم تخمدان پلی کیستیک، مقادیر بالاتر از حد طبیعی هورمون های مردانه را تولید می‌کنند. این عدم تعادل هورمون باعث می‌شود دوره‌های عادت ماهیانه به تعویق بیافتد و باردار شدن برای آنها مشکل شود.

سندروم تخمدان پلی کیستیک همچنین باعث رشد مو در صورت و بدن و طاسی سر می‌شود و می‌تواند در بروز مشکلات سلامتی طولانی مدت، مانند دیابت و بیماری‌های قلبی مشارکت داشته باشد. قرص‌های ضدبارداری و داروهای دیابت می‌توانند به اصلاح عدم تعادل هورمونی و بهبود علائم کمک کنند. در ادامه نگاهی به دلایل سندروم تخمدان پلی کیستیک و تاثیر آن بر بدن زنان می‌اندازیم

سندروم تخمدان پلی کیستیک چیست؟


سندروم تخمدان پلی کیستیک یا PCOS یک مشکل هورمونی است که طی سال‌های فرزندآوری (در سنین ۱۵ تا ۴۴ سالگی) زنان را تحت تاثیر قرار می دهد. ۲.۲ و ۲۶.۷ درصد از زنانی که در این رده سنی قرار دارند مبتلا به سندروم تخمدان پلی کیستیک هستند اما از آن اطلاع ندارند. در یک پژوهش مشخص شده است این بیماری در حدود ۷۰ درصد از زنان مبتلا به سندروم تخمدان پلی کیستیک، تشخیص داده نشده بودند.

سندروم تخمدان پلی کیستیک بر تخمدان‌های زنان و ارگان‌های تولید مثل تولید کننده استروژن و پروژسترون هورمون‌های تنظیم کننده چرخه قاعدگی تاثیر می‌گذارد. تخمدان‌های زنانه، مقدار کمی هورمون‌های مردانه به نام آندروژن نیز تولید می‌کنند.

تخمدان‌ها تخمک‌ها را آزاد می‌کنند تا توسط اسپرم مرد بارور شوند. آزاد شدن ماهانه یک تخمک، «تخمک گذاری» نامیده می‌شود. هورمون تحریک کننده فولیکول (FSH) هورمون لوتئینه کننده (LH) تخمک گذاری را کنترل می کنند.‏ FSH هورمونی است که تخمدان را به تولید فولیکول کیسه‌ای که حاوی تخمک است، تحریک می‌کند و سپس هورمون LH تخمدان را وادار به آزاد کردن تخمک بالغ شده میکند.

سندروم تخمدان پلی کیستیک، یک سندروم با گروهی از علائم است که که بر تخمدان‌ها و تخمک گذاری تاثیر می‌گذارد. سه ویژگی اصلی آن عبارتند از:

  • وجود کیست در تخمدان‌ها
  • سطح بالای هورمون‌های مردانه
  • دوره‌های نامنظم قاعدگی یا به عقب افتادن دوره‌های عادت ماهیانه

در سندروم تخمدان پلی کیستیک تعداد زیادی کیسه کوچک پر از مایعات، درون تخمدان رشد می‌کند. کلمه پلی کیستیک به معنای «تعداد زیادی کیست» است.

این کیسه‌ها در واقع فولیکول‌ها هستند که هر یک از آن‌ها حاوی یک تخمک نابالغ می‌باشد. تخمک‌ها هرگز آنقدر بالغ نمی‌شوند که باعث تحریک تخمک گذاری شوند. عدم تخمک گذاری، سطوح استروژن، پروژسترون، FSH و LH را تغییر می‌دهد. سطح استروژن و پروژسترون پایین‌تر از حد معمول می‌شود؛ در حالی که میزان آندروژن بالاتر از حد معمول است. هورمون‌های مردانه اضافی، چرخه قاعدگی را مختل می‌کنند. بنابراین زنان مبتلا به سندروم تخمدان پلی کیستیک نسبت به میزان معمول، دوره‌های عادت‌ماهیانه کمتری را تجربه می‌کنند.

دلایل


دلایل سندروم تخمک پلی کیستیک

علت دقیق سندروم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) شناخته شده نیست؛ اما تصور می‌شود علت آن مربوط به سطوح غیر طبیعی هورمون باشد.

مقاومت به انسولین

انسولین هورمونی است که توسط پانکراس برای کنترل میزان قند خون ایجاد می‌شود. این هورمون به انتقال گلوکز خون به سلول‌های بدن، یعنی جایی که گلوکز برای تولید انرژی تجزیه می‌شود، کمک می‌کند.

مقاومت به انسولین یعنی بافت‌های بدن در مقابل اثرات هورمون انسولین، مقاوم هستند؛ بنابراین بدن برای جبران این نقص، به تولید انسولین اضافی نیاز دارد.

مقادیر بالای انسولین باعث می‌شود تخمدان‌ها تستوسترون بیش از حد تولید کنند که تستوسترون در رشد فولیکول‌ها (کیسه‌های حاوی تخمک موجود در تخمدان) مداخله می‌کند و از تخمک‌گذاری طبیعی جلوگیری می‌نماید.

مقاومت به انسولین همچنین می‌تواند باعث افزایش وزن شود که می‌تواند علائم PCOS  را بدتر کند؛ زیرا داشتن چربی اضافه باعث می‌شود بدن انسولین بیشتری تولید کند.

عدم تعادل هورمونی

به نظر می رسد بسیاری از زنان مبتلا به سندروم تخمدان پلی کیستیک، دچار عدم تعادل در هورمون‌های خاص هستند که این هورمون‌ها شامل موارد زیر می‌باشند:

  • بالا رفتن سطوح تستوسترون – هورمون تستوسترون اغلب به عنوان یک هورمون مردانه تصور می‌شود اما معمولاً بدن همه خانم‌ها مقادیر اندکی از آن را تولید می‌کند.
  • افزایش سطح هورمون لوتئینه کننده ‏(LH) – این هورمون باعث تحریک تخمک گذاری می‌شود اما در صورت بالا بودن سطح آن، ممکن است در تخمدان‌ها اثر غیرطبیعی داشته باشد.
  • سطوح پایین گلوبولین متصل شونده به هورمون جنسی(SHBG) – این هورمون، یک پروتئین در خون انسان است که به تسترون متصل می‌شود و اثر آن را کاهش می‌دهد.
  • افزایش سطح پرولاکتین در برخی از زنان مبتلا به سندروم تخمدان پلی کیستیک – پرولاکتین هورمونی است که باعث تحریک غدد پستان برای تولید شیر در دوره بارداری می‌شود.

علت دقیق وقوع این تغییرات هورمونی مشخص نیست. قبلا مطرح شده است که ممکن است مشکل در خود تخمدان، سایر غدد تولید کننده این هورمون‌ها یا در بخشی از مغز که کنترل تولید هورمون را برعهده دارد، آغاز شود. این تغییرات همچنین ممکن است در اثر مقاومت به انسولین ایجاد شوند.

عوامل ژنتیکی

سندروم تخمدان پلی کیستیک گاهی اوقات در خانواده‌ها ارثی است. اگر بستگان شما مانند مادر، خواهر و خاله شما دچار سندروم تخمدان پلی کیستیک باشند، خطر ابتلای شما به آن بیشتر است. این امر نشان می‌دهد که ممکن است یک ارتباط ژنتیکی درباره سندروم تخمدان پلی کیستیک وجود داشته باشد. اگر چه ژن‌های خاصی که در ارتباط با این بیماری باشند، هنوز شناسایی نشده‌اند.

علائم


علائم سندروم تخمک پلی کیستیک

اگر علائم سندروم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) را تجربه کنید، این علائم معمولاً باید در اواخر دوره نوجوانی یا اوایل دهه ۲۰ زندگی مشخص شوند. همه زنان مبتلا به سندروم تخمدان پلی کیستیک این علائم را ندارند و علائم آن می‌تواند از خفیف تا شدید متفاوت باشد. بعضی از خانم‌ها فقط مشکلات عادت ماهیانه را تجربه می‌کنند یا قادر به بارداری نیستند یا هر دو مورد.

علائم شایع سندروم تخمدان پلی کیستیک شامل موارد زیر است:

  • دوره‌های پریودی نامنظم یا عدم تجربه عادت ماهیانه
  • مشکل در باردار شدن به دلیل تخمک گذاری نامنظم یا عدم تخمک گذاری
  • رشد بیش از حد مو (هیرسوتیسم یا مرد مویی) که معمولاً در صورت، سینه، کمر یا باسن رخ می‌دهد.
  • افزایش وزن
  • نازک شدن موی سر و ریزش مو از این ناحیه
  • پوست چرب یا دارای آکنه

در صورت بروز هر یک از این علائم باید با پزشک خود صحبت کنید و در نظر بگیرید که ممکن است دچار سندروم تخمدان پلی کیستیک باشید.

 عوارض


مشکلات باروری

سندروم تخمدان پلی کیستیک یکی از شایع‌ترین دلایل ناباروری در زنان است. بسیاری از زنان هنگامی که در تلاش برای باردار شدن هستند، متوجه می‌شوند که دچار سندروم تخمدان پلی کیستیک می‌باشند.

طی هر چرخه قاعدگی، تخمدان‌ها یک تخمک را درون رحم آزاد می‌کنند. این روند تخمک‌گذاری نامیده می‌شود و معمولاً یک بار در ماه انجام می‌شود.

اما خانم‌هایی که مبتلا به سندروم تخمدان پلی کیستیک هستند، اغلب تخمک گذاری نادرست دارند یا تخمک گذاری در آن‌ها صورت نمی‌گیرد؛ به این معنی که دوره‌های عادت ماهیانه آنها نامنظم است یا عادت ماهیانه را تجربه نمی‌کنند و این امر باعث مشکل شدن بارداری می‌شود.

خطرات دراز مدت در طول زندگی

ابتلا به سندروم تخمدان پلی کیستیک می‌تواند احتمال ابتلا به سایر مشکلات سلامتی در دراز مدت را افزایش دهد. به عنوان مثال زنان مبتلا به سندروم تخمدان پلی کیستیک، بیشتر در معرض خطر موارد زیر می‌باشند:

  • دیابت نوع ۲- دیابت نوع ۲ یک بیماری مادام‌العمر است که باعث می‌شود سطح قند خون افراد بسیار بالا برود.
  • افسردگی و نوسانات خلقی – علت این وضعیت این است که سندروم تخمدان پلی کیستیک می‌تواند اعتماد به نفس و عزت نفس شما را تحت تاثیر قرار دهد.
  • فشار خون و کلسترول بالا که می‌تواند منجر به بیماری‌های قلبی و سکته مغزی شود.
  • آپنه خواب – ممکن است زنان دارای اضافه وزن، دچار آپنه خواب شوند. وضعیتی که باعث قطع تنفس در هنگام خواب می‌شود.

احتمال ابتلای زنانی که عادت ماهیانه آنها نامنظم است یا برای سال‌های بسیاری کمتر از ۳ تا ۴ دوره در سال پریود نشده‌اند به سرطان دیواره رحم (سرطان آندومتر)، بالاتر از حد متوسط است.

اما احتمال ابتلا به سرطان آندومتریال باز هم کم است و می‌توان با استفاده از روش‌های درمانی برای تنظیم عادت ماهیانه، مانند قرص‌های ضد بارداری یا دستگاه‌های درون رحمی (IUS) این احتمال را به حداقل رساند.

خطرات بارداری

اگر دچار سندروم تخمدان پلی کیستیک هستید، بیشتر در معرض خطر تجربه عوارض بارداری مانند فشار خون بالا (هایپرتنشن)، پره اکلامپسی، دیابت بارداری و سقط جنین قرار دارید.

به ویژه اگر چاق هستید این خطرات بسیار زیاد خواهند بود. اگر اضافه وزن دارید یا چاق هستید، می‌توانید قبل از تلاش برای بارداری، با کاهش وزن خطرات احتمالی برای خود را کاهش دهید.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنید؟ 


اگر دچار موارد زیر هستید باید به پزشک مراجعه کنید:

  • برای چند دوره پریود نشده اید اما باردار نیستید.
  • علائم سندروم تخمدان پلی کیستیک مانند رشد مو در صورت و بدن خود را تجربه می‌کنید.
  • بیش از ۱۲ ماه برای بارداری تلاش کرده‌اید اما موفق نبوده‌اید.
  • علائم دیابت مانند تشنگی بیش از حد یا گرسنگی، تاری دید یا کاهش وزن غیر قابل توضیح را تجربه می‌کنید.

اگر سندروم تخمدان پلی کیستیک دارید باید به طور مداوم زیر نظر پزشک متخصص خود بمانید. برای بررسی دیابت، فشارخون بالا و سایر عوارض احتمالی نیز به آزمایش منظم نیاز خواهید داشت.

تشخیص


معمولاً پزشکان سندروم تخمدان پلی کیستیک را در زنانی که حداقل دو مورد از این علائم را دارند، تشخیص می‌دهند:

  1. سطح آندروژن بالا
  2. چرخه عادت ماهیانه نامنظم
  3. وجود کیست در تخمدان‌ها

پزشک باید درباره اینکه آیا علائمی مانند آکنه، رشد موهای صورت و بدن و افزایش وزن را تجربه می‌کنید یا خیر از شما سوال بپرسد.

  • ممکن است برای یافتن هرگونه مشکل در تخمدان‌ها یا سایر قسمت‌های دستگاه تناسلی شما، معاینه لگن انجام شود. در طی این آزمایش، پزشک دستکش پوشیده و انگشتان خود را در واژن شما قرار می‌دهد و هرگونه رشد در تخمدان یا رحم شما را بررسی می‌کند.
  • آزمایش‌های خون برای بررسی اینکه میزان هورمون‌های مردانه شما بالاتر از سطح طبیعی است یا خیر، انجام می‌شوند. همچنین ممکن است برای بررسی میزان کلسترول، انسولین و تری گلیسیرید خون نیز آزمایش خون انجام دهید تا خطر ابتلا به بیماری‌های مرتبط با این وضعیت، مانند بیماری‌های قلبی و دیابت ارزیابی شود.
  • سونوگرافی از امواج‌های صوتی برای یافتن فولیکول‌های غیر طبیعی و سایر مشکلات مربوط به تخمدان‌ها و رحم استفاده می‌کند.

درمان تخمدان پلی کیستیک


سندروم تخمدان پلی کیستیک قابل درمان نیست اما علائم آن قابل مدیریت است. از آنجا که یک فرد مبتلا به سندروم تخمدان پلی کیستیک می‌تواند طیف مختلفی از علائم را تجربه کند، یا فقط یک نشانه داشته باشد، گزینه‌های درمانی می تواند بسیار متفاوت باشد.

گزینه‌های درمانی اصلی با جزئیات کامل در ادامه بحث شده است:

 تغییرات سبک زندگی

تغییرات سبک زندگی برای درمان تخمک پلی کیستیک

در زنان دچار اضافه وزن، علائم و خطرات کلی برای ایجاد مشکلات سلامتی درازمدت ناشی از سندروم تخمدان پلی کیستیک را می‌توان با از دست دادن وزن اضافه تا حد زیادی بهبود بخشید.

تنها کاهش ۵ درصد از وزن بدن می تواند منجر به بهبود قابل توجهی در سندروم تخمدان پلی کیستیک شود. شما می‌توانید با محاسبه شاخص توده بدنی (BMI) وزن سالم خود را به دست بیاورید که اندازه گیری وزن شما نسبت به قد شما است. BMI طبیعی بین ۱۸.۵ تا ۲۴.۹ می باشد. از محاسبه گر وزن سالم BMI استفاده کنید تا مشخص شود که آیا BMI شما در محدوده سالم قرار دارد یا خیر.

شما می‌توانید با ورزش منظم و داشتن یک رژیم غذایی سالم، وزن خود را کاهش دهید.

رژیم غذایی شما باید شامل میوه و سبزیجات زیاد (حداقل ۵ وعده در روز)، غذاهای کامل ( مانند نان سبوس دار، غلات سبوس دار و برنج قهوه‌ای) گوشت بدون چربی، ماهی و مرغ باشد.

درمان دارویی تخمدان پلی کیستیک

درمان دارویی تخمدان پلی کیستیک

قرص‌های ضدبارداری و سایر داروها می‌توانند به تنظیم چرخه قاعدگی و درمان علائم سندروم تخمدان پلی کیستیک، مانند رشد مو و آکنه کمک کنند.

کنترل بارداری

مصرف روزانه استروژن و پروژسترون می‌تواند باعث بازیابی تعادل طبیعی هورمون‌ها شود، تخمک گذاری را تنظیم کند و علائم آن مانند رشد بیش از حد مو را بهبود ببخشد و از ایجاد سرطان آندومتریال پیشگیری کند. این هورمون‌ها به صورت قرص، چسب یا حلقه واژینال استفاده می‌شوند.

متفورمین

متفورمین (گلوکوفاژ، فورتامت) دارویی است که برای درمان دیابت نوع ۲ استفاده می شود و همچنین با بهبود سطوح انسولین، سندروم تخمدان پلی کیستیک را درمان می‌کند.

یک پژوهش نشان داده است که مصرف متفورمین در حین ایجاد تغییر در رژیم غذایی و ورزش، باعث کاهش وزن و کاهش قند خون می‌شود و سیکل قاعدگی طبیعی را بهتر از تغییر در ورزش و رژیم، تنظیم و بازیابی می‌کند.

کلومیفن

کلومیفن (کلومید) یک داروی باروری است که می‌تواند به زنان مبتلا به سندروم تخمدان پلی کیستیک در بارداری کمک کند. با این حال احتمال دوقلو شدن فرزند و چند قلویی را افزایش می‌دهد.

سایر علائم

از داروها همچنین می‌توان برای معالجه برخی دیگر از مشکلات مرتبط با سندروم تخمدان پلی کیستیک استفاده کرد از جمله:

  • داروهای کاهش وزن مانند اورلیستات در صورت وجود اضافه وزن
  • داروهای کاهش دهنده سطوح کلسترول (استاتین) در صورتی که سطوح کلسترول خون شما بالا باشد.
  • درمان آکنه

رفع موهای زائد

چند روش درمانی وجود دارد که می‌تواند به خلاص شدن از شر موهای ناخواسته یا جلوگیری از رشد آنها کمک کند. کرم افلورنیتین (وانیکا) یک داروی بدون نسخه است که رشد موها را متوقف می‌کند. همچنین می‌توان از لیزر موهای زائد و الکترولیز برای خلاص شدن از شر موهای ناخواسته روی صورت و بدن استفاده کرد.

جراحی

یک عمل جراحی جزئی که حفاری تخمدان لاپاراسکوپی ‏(LOD) نامیده می‌شود، می‌تواند یک گزینه درمانی برای مشکلات باروری مربوط به سندروم تخمدان پلی کیستیک باشد که به دارو پاسخ نمی‌دهد.

پزشک شما در حالی که تحت بیهوشی عمومی قرار گرفته‌اید، برش کوچکی در شکم شما ایجاد می‌کند و یک میکروسکوپ بلند و نازک به نام لاپاراسکوپ را به داخل شکم شما منتقل می‌کند.

تخمدان ها با استفاده از گرما یا لیزر برای تخریب بافتی که تولید کننده آندروژن‌ها (هورمون‌های مردانه) است، جراحی می‌شوند.

ثابت شده است که LOD، سطوح تستوسترون و هورمون لوتئینه کننده (LH) را پایین می‌آورد و سطح هورمون تحریک کننده فولیکول (FSH) را افزایش می‌دهد. این امر باعث تعادل هورمون‌های شما می‌شود و می‌تواند عملکرد طبیعی تخمدان‌ها را بازیابی کند.